थोडक्यात उत्तर
इंटिग्रल वॉटरप्रूफिंग कंपाउंडबद्दल IS 2645 काय सांगते? IS 2645 हे सिमेंट मसाला आणि काँक्रीटमध्ये मिसळल्या जाणाऱ्या कंपाउंडसाठीचे चाचणी मानक आहे. ते पाण्याची पारगम्यता, सेटिंग वेळ आणि ताकद तपासते, आणि ते मात्रेला सिमेंटच्या वजनाच्या 3 टक्क्यांवर मर्यादा घालते, उत्पादक शिफारस करतो त्याप्रमाणे. कंपाउंड कुठे वापरावा हे ते सांगत नाही, आणि तो मेम्ब्रेनची जागा घेतो असेही ते सांगत नाही. मात्रा आणि वापराबाबत उत्पादक आणि तुमच्या इंजिनिअरला विचारा.
या पानावर (8)
सिमेंटमध्ये मिसळला जाणारा वॉटरप्रूफिंग कंपाउंड म्हणजे इंटिग्रल कंपाउंड. विक्रेते या उत्पादनांबाबत अनेक दावे करतात, आणि कोणते उत्पादन चाचणी केलेले आहे ते वाचकाला सहज समजत नाही. भारतीय मानक IS 2645 मध्ये कंपाउंडने पास होणे आवश्यक असलेल्या चाचण्या ठरवल्या आहेत. हे पान सांगते की मानक काय व्यापते, त्यात कोणत्या मर्यादा आहेत, आणि उत्पादक व इंजिनिअर यांच्यावर काय सोडले आहे. यात उत्पादनांची नावे, किमती किंवा साइटसाठीची मात्रा दिलेली नाही.
IS 2645 मध्ये काय समाविष्ट आहे?
IS 2645 सिमेंट मसाला आणि काँक्रीटसाठीच्या इंटिग्रल वॉटरप्रूफिंग कंपाउंडना लागू होते (कलम 1). ते दोन पद्धतींनी कंपाउंडची चाचणी करते:
- पारगम्यता (permeability). मसाल्याचे नमुने कंपाउंडसह आणि त्याशिवाय बनवले जातात, आणि त्यांच्यातून जाणारे पाणी मोजले जाते.
- सेटिंग आणि ताकद (setting and strength). कंपाउंड त्याच सिमेंटमध्ये मिसळले जाते, आणि मसाल्याचा सेटिंग वेळ व कॉम्प्रेसिव्ह ताकद साध्या सिमेंटशी तुलना करून पाहिली जाते.
हे मानक प्रयोगशाळेत चाचणी केलेल्या उत्पादनांबद्दल आहे. ते साइटवरील सूचनांचा संच नाही. पॅकिंगवर उत्पादकाने दिलेली मात्रा व वापराच्या सूचना, आणि कमाल क्लोराइड प्रमाण (कलम 6.1) दाखवणे आवश्यक आहे, पण त्या सूचना काय असाव्यात हे मानक सांगत नाही.
मानक कोणत्या मर्यादा ठरवते?
| आवश्यकता | मानक काय सांगते | कलम |
|---|---|---|
| मात्रा | उत्पादकाने शिफारस केलेल्या प्रमाणात वापरला जातो, आणि सिमेंटच्या वजनाच्या 3 टक्क्यांपेक्षा जास्त नाही. | कलम 1, टीप 1 |
| क्लोराइड | IS 6925 नुसार चाचणी केलेले क्लोराइड प्रमाण उत्पादक जाहीर करतो, आणि ते उत्पादनाच्या वस्तुमानाच्या 2.0 टक्क्यांपेक्षा जास्त असता कामा नये. | कलम 3.4 |
| पारगम्यता (permeability) | शिफारस केलेल्या मात्रेसह बनवलेल्या नमुन्याची पारगम्यता साध्या नमुन्याच्या निम्म्यापेक्षा कमी असते. | कलम 3.1 |
| सेटिंग वेळ (setting time) | सुरुवातीची सेटिंग किमान 30 मिनिटे आणि अंतिम सेटिंग कमाल 600 मिनिटे असते. सुरुवातीची सेटिंग साध्या सिमेंटच्या मूल्याच्या 25 टक्क्यांपेक्षा जास्त कमी होत नाही, आणि अंतिम सेटिंग तितक्याच मर्यादेपेक्षा जास्त वाढत नाही. | कलम 3.2 |
| ताकद | कंपाउंड असलेल्या मसाल्याच्या क्यूबची 3-दिवस व 7-दिवस कॉम्प्रेसिव्ह ताकद, वापरलेल्या सिमेंटच्या ग्रेडसाठी ठरलेल्या किमान ताकदीपेक्षा कमी नसते, आणि त्याच सिमेंट व वाळूने फक्त बनवलेल्या क्यूबच्या ताकदीच्या 90 टक्क्यांपेक्षा कमी नसते. | कलम 3.3 (a) व (b) |
3 टक्के हा आकडा कमाल मर्यादा आहे, मात्रा नाही. पिशवीवरील किंवा डेटा शीटवरील मात्रा उत्पादक ठरवतो, आणि ती कमाल मर्यादेत असावी.
मानक काय सांगत नाही?
IS 2645 सांगत नाही:
- कंपाउंड कुठे वापरावा: गच्चीवर, प्लास्टरमध्ये, बाथरूममध्ये किंवा पायामध्ये.
- कंपाउंड मेम्ब्रेन किंवा इतर वॉटरप्रूफिंग थराची जागा घेऊ शकते का.
- कंपाउंड कसा लावला जातो: काँक्रीटमध्ये मिसळून, स्लरी म्हणून, की थर म्हणून.
गच्चीसाठी, पद्धत निवडण्याबाबत गच्ची गळती आणि वॉटरप्रूफिंग: पद्धती, उतार आणि पॉन्डिंग टेस्ट या पानात माहिती दिली आहे. त्या पानात म्हटले आहे की सिमेंट-आधारित थर किंवा इंटिग्रल कंपाउंड न हलणाऱ्या केसासारख्या बारीक भेगा असलेल्या सुस्थितीतील स्लॅबसाठी योग्य आहे, आणि हलणाऱ्या भेगांना लवचिक मेम्ब्रेन लागतो.
ओलावा रोखणाऱ्या थरासाठी डँप-प्रूफ कोर्स (DPC): तो काय आहे आणि कुठे जातो पहा. थर डँप-प्रूफ कोर्सची जागा घेऊ शकतो का, हा निर्णय इंजिनिअरचा आहे.
उत्पादक आणि इंजिनिअरला तुम्ही काय विचारावे?
- उत्पादक कोणती मात्रा शिफारस करतो, आणि ती IS 2645 मधील 3 टक्के कमाल मर्यादेत आहे का?
- उत्पादनाची डेटा शीट ते IS 2645 पूर्ण करते असे सांगते का, आणि कोणते क्लोराइड प्रमाण जाहीर केले आहे?
- उत्पादक उत्पादन कुठे वापरले जाते असे सांगतो, आणि ते तुम्हाला हव्या असलेल्या जागेशी जुळते का?
- घराच्या या भागासाठी कंपाउंड हा योग्य थर आहे, याच्याशी इंजिनिअर सहमत आहे का?
क्युरिंग कंपाउंड (curing compound) हे वेगळे उत्पादन आहे, जे ताज्या काँक्रीटला ओलसर ठेवण्यासाठी वापरले जाते. ते तेच काम करत नाही. काँक्रीटसाठी क्युरिंग कंपाउंड: पाण्याने क्युरिंगची जागा कधी घेऊ शकते पहा.
तुम्ही कोणत्या चुका टाळाव्यात?
हे व्यवहारातील मुद्दे आहेत, संहितेचे नियम नाहीत:
- पाणी साचणाऱ्या किंवा हालचाल होणाऱ्या गच्चीवर इंटिग्रल कंपाउंडला मेम्ब्रेनची पूर्ण जागा मानणे.
- उत्पादकाने शिफारस केलेल्यापेक्षा जास्त कंपाउंड टाकणे, कारण जास्त म्हणजे अधिक सुरक्षित असा समज ठेवून.
- विक्रेता “वर्षानुवर्षे टिकते” असे सांगतो म्हणून उत्पादन विकत घेणे. IS 2645 मध्ये आयुष्यमान दिलेले नाही, आणि या पानातही ते दिलेले नाही.
- कंपाउंड वापरला आहे म्हणून गच्चीचा उतार आणि आउटलेट वगळणे.
वारंवार विचारले जाणारे प्रश्न
IS 2645 तुम्हाला किती कंपाउंड वापरायचा ते सांगते का?
ते मात्रेला सिमेंटच्या वजनाच्या 3 टक्क्यांची कमाल मर्यादा घालते, आणि त्या मर्यादेत उत्पादकाची शिफारस लागू होते असे सांगते. प्रत्यक्ष मात्रा उत्पादकाची डेटा शीट आणि इंजिनिअर यांच्याकडून ठरते.
IS 2645 ची पूर्तता करणारा कंपाउंड वॉटरप्रूफ असतो का?
IS 2645 साध्या नमुन्याच्या तुलनेत पारगम्यता तपासते, आणि कंपाउंडने पारगम्यता साध्या मसाल्याच्या निम्म्यापेक्षा कमी करणे आवश्यक ठरवते. तयार भिंत किंवा छप्पर कोरडे राहील असे ते सांगत नाही. कारागिरी, भेगा आणि उतार अजूनही महत्त्वाचे असतात.
हा कंपाउंड प्लास्टरमध्ये वापरता येतो का?
IS 2645 सिमेंट मसाला आणि काँक्रीटला लागू होते, पण कंपाउंड कुठे वापरावा हे ते सांगत नाही. उत्पादक आणि इंजिनिअरला विचारा.
ही उत्तरे व्यवहारातील मार्गदर्शन आहेत, संहितेतील उद्धरणे नाहीत.
हे मार्गदर्शन सर्वसाधारण माहिती आहे. अस्वीकरण (इंग्रजी) वाचा. तुमच्या घरासाठी कोणता थर योग्य आहे ते तुमचा इंजिनिअर ठरवतो.
संबंधित मार्गदर्शक
- गच्ची गळती आणि वॉटरप्रूफिंग: पद्धती, उतार आणि पॉन्डिंग टेस्ट
- डँप-प्रूफ कोर्स (DPC): तो काय आहे आणि कुठे जातो
- काँक्रीटसाठी क्युरिंग कंपाउंड: पाण्याने क्युरिंगची जागा कधी घेऊ शकते
स्रोत
ही फक्त सर्वसाधारण माहिती आहे. हे स्ट्रक्चरल डिझाइन किंवा व्यावसायिक सल्ला नाही. तुमचे नकाशे आणि साइट परवानाधारक स्ट्रक्चरल इंजिनिअर किंवा आर्किटेक्टकडून तपासून घ्या.