थोडक्यात उत्तर
तुमच्या घराला पाइल पाया कधी लागतो, आणि पाइल कसे तपासले जातात? पाइल हा एक खोल पाया आहे, जो भार त्याच्या टोकाशी असलेल्या आधाराने (end-bearing), शाफ्टच्या बाजूने घर्षणाने किंवा दोन्हीने मातीपर्यंत पोहोचवतो. IS 2911 नुसार ही निवड साइटवरील खालची माती (subsoil) यावर अवलंबून असते. डिझाइनपूर्वी साइट तपासणी मागते, पाइलची क्षमता शक्यतो लोड चाचण्यांनी पुष्टी केली जावी (should preferably be confirmed) असे सांगते, आणि प्रत्येक पाइलची दैनंदिन नोंद ठेवणे आवश्यक आहे असे म्हणते. तुमच्या घराला पाइल लागतील का, हे इंजिनिअर ठरवतो, आणि पाइलची रचना बिल्डरने निवडण्याची बाब नाही.
या पानावर (9)
घर सामान्यतः उथळ पायावर बांधले जाते. काही ठिकाणी वरची माती भार वाहण्यास खूप कमकुवत असते, आणि अशा वेळी बिल्डरला खोलवर जाणे आवश्यक आहे. पाइल हा जमिनीत घातलेला एक लांब काँक्रीट स्तंभ आहे, जो भार त्याच्या टोकाशी असलेल्या आधाराने (end-bearing), शाफ्टच्या बाजूने घर्षणाने किंवा दोन्हीने मातीपर्यंत पोहोचवतो. हे मार्गदर्शन स्पष्ट करते की पाइल पायासाठीची भारतीय संहिता, IS 2911, पाइल कधी वापरले जातात असे म्हणते, कामापूर्वी आणि कामादरम्यान तिला काय आवश्यक आहे, आणि काय तपासायचे. यात पाइलचा व्यास, खोली, भार किंवा खर्च दिलेले नाहीत. ते साइट तपास आणि इंजिनिअरच्या डिझाइनवरून येतात.
पाइल कधी वापरले जातात?
IS 2911 म्हणते की पाइल भार मातीकडे पोहोचवतात: “by resistance developed either at the pile tip by end-bearing or along the surface of the shaft by friction or by both” (clause 1.1). संहितेच्या प्रस्तावनेत (foreword) म्हटले आहे की पाइल “are used where either of the above load transfer mechanism is possible depending upon the subsoil stratification at a particular site” (foreword). म्हणजे साइटवरील खालच्या मातीच्या थर-रचनेनुसार (subsoil stratification) पाइल वापरले जातात.
प्रस्तावना असेही म्हणते की बोअर्ड पाइल (bored pile) “are particularly applicable in certain subsoil conditions where penetration to a pre-determined depth is essential” (foreword). प्रस्तावना पाइलिंगची निवड साइटवरील खालच्या मातीच्या थर-रचनेशी जोडते.
संहिता सांगत नाही की एकच घराला पाइल कधी लागतात. तिची व्याप्ती बोअर्ड पाइलचे डिझाइन आणि बांधकाम आहे, आणि ती तात्पुरत्या किंवा कायमस्वरूपी आधार संरचना (retaining structures) वगळते (clause 1.2). तुमच्या घराला पाइल लागतील का, हा साइटची तपासणी झाल्यानंतर इंजिनिअरचा निर्णय आहे.
डिझाइनपूर्वी काय माहीत असणे आवश्यक आहे?
डिझाइन करणाऱ्याला आधी जमिनीची माहिती लागते. संहिता म्हणते की, शक्य तितकी, ही माहिती “shall be made available to the agency responsible for the design and/or construction of piles” (clause 4.2). खालची माती (subsoil) विषयीच्या माहितीत पाइलच्या नियोजित पातळीच्या पुरेशा खाली खोलीपर्यंतचा डेटा असायला हवा असे संहिता म्हणते: “should incorporate data/information down to depth sufficiently below the anticipated level of founding of piles” (clause 4.1(a)). खालच्या मातीच्या (subsoil) परिस्थितीची तपशीलवार माहिती ही बसवण्याची पद्धत ठरवण्यासाठी अत्यावश्यक आहे, असेही संहिता म्हणते: “Detailed information about the subsoil conditions is essential to determine the installation technique” (clause 8.1.1).
संहिता मागते की मातीतील आणि पाण्यातील रासायनिक घटकांची चाचणी करून घेतली जावी, जेणेकरून कोणतेही हानिकारक क्षार ओळखता येतील (clause 4.1(b)). पाइलची रचना मातीच्या निकालांवर आधारित असते, म्हणून ड्रॉइंग पूर्ण होण्यापूर्वी तपास अहवाल मागा.
पाइलची चाचणी कशी करून घेतली जाते?
संहिता म्हणते की पाइलची क्षमता शक्यतो सुरुवातीच्या लोड चाचण्यांनी (load test) पुष्टी केली जावी: “should preferably be confirmed by initial load tests” (clause 6.3.1). एका पाइलवरील लोड-चाचणीच्या निकालांवरून सुरक्षित भारावर मिळणारे सेटलमेंट संरचनेच्या सेटलमेंटचा अंदाज काढण्यासाठी थेट वापरता कामा नये, असेही संहिता म्हणते: “shall not be directly used for estimating the settlement of a structure” (clause 6.3.1). चाचण्यांची संख्या आणि चाचणी पद्धत मानकाच्या आणखी एका भागात आहेत, जो हे मार्गदर्शन समाविष्ट करत नाही. चाचणी आराखडा इंजिनिअरकडे मागा.
कामादरम्यान काय नोंदवले आणि तपासले जाते?
प्रत्येक पाइलसाठी दैनंदिन नोंद असते. पाइल बसवताना दैनंदिन साइट नोंद ठेवणे आवश्यक आहे, असे संहिता म्हणते: “A daily site record shall be maintained for the installation of piles” (clause 8.6.1). नोंदीत पाइलचा क्रम, त्यांची संख्या आणि मापे, खणलेली खोली, कट-ऑफ पातळी (cut-off level) आणि सुरुवातीला किंवा जेव्हा मोठा फरक (major variation) आढळतो तेव्हा, बोअर-लॉगचा नमुना असतो.
काँक्रीट ट्रेमी पद्धतीने (tremie method) ओतले जाते. संहिता म्हणते की पाइल पूर्णपणे ट्रेमीने ओतायला हवा आणि ओतण्याची पद्धत मध्येच बदलू नये, जेणेकरून पाइलमध्ये लॅटन्स (laitance) अडकू नये: “The pile should be concreted wholly by tremie and the method of deposition should not be changed midway to prevent laitance from being entrapped within the pile” (clause 8.4). ट्रेमी पाइप नेहमी काँक्रीटमध्ये किमान एक मीटर खोल राहणे आवश्यक आहे (clause 8.4).
काँक्रीट कट-ऑफ पातळीच्या वर ओतले जाते, जेणेकरून पाइल कॅप्स ओतण्यापूर्वी कमकुवत वरचा थर काढता येईल. संहिता म्हणते की पाइलमधील काँक्रीटचा वरचा भाग कट-ऑफ पातळीच्या वर आणणे आवश्यक आहे, जेणेकरून कॅप ओतण्यापूर्वी सर्व लॅटन्स आणि कमकुवत काँक्रीट काढता येईल: “The top of concrete in a pile shall be brought above the cut-off level to permit removal of all laitance and weak concrete before capping” (clause 8.4.3). सळईचा पिंजरा कट-ऑफ पातळीच्या वर पाइल कॅपमध्ये योग्यरीत्या बसण्यासाठी पुरेशा लांबीने बाहेर ठेवणे आवश्यक आहे, असेही संहिता म्हणते: “adequate protruding length above cut-off level for proper embedment into the pile cap” (clause 8.4.3).
पाइल सदोष असल्यास, संहिता म्हणते की ती जागेवरच सोडणे आवश्यक आहे आणि गरजेनुसार अतिरिक्त पाइल पुरवणे आवश्यक आहे: “shall be left in place. Additional piles as necessary shall be provided” (clause 8.5.1). काँक्रीटचे प्रत्यक्ष घनफळ आधी ओतलेल्या पाइलच्या सरासरीशी तुलना केले जाते, आणि ते लक्षणीयरीत्या कमी आढळल्यास, संहिता म्हणते की प्रकरणाचा तपास करावा: “should be investigated” (clause 8.5.4).
तुम्ही काय तपासावे?
हा विभाग व्यवहारातील मुद्दे आहेत, संहितेचा नियम नाही.
- साइट तपास अहवाल, ज्यात माती आणि पाण्याच्या चाचण्या आहेत, डिझाइनपूर्वी इंजिनिअरकडे असतो.
- पाइलची जागा आणि संख्या ड्रॉइंगवर आहेत, इंजिनिअरने डिझाइन केल्याप्रमाणे.
- दैनंदिन पाइल नोंद साइटवर ठेवलेली असते, आणि तुम्हाला ती पाहता येते.
- काँक्रीट न थांबता ओतलेले असते, आणि पाइल नोंदीत वेळ आणि घनफळ दाखवलेले असते.
- कट-ऑफ पातळी चिन्हांकित केलेली असते, आणि सळईचा पिंजरा कट-ऑफ पातळीच्या वर कॅपमध्ये पसरलेला आहे.
- लोड चाचणी आराखडा आणि निकाल पाइल कॅप ओतण्यापूर्वी मिळालेले असतात.
तुम्ही कोणत्या चुका टाळाव्यात?
हा विभाग व्यवहारातील मुद्दे आहेत.
- पाइल अधिक सुरक्षित वाटतात म्हणून, माती तपासणी (soil investigation) न करता निवडणे.
- पाइलमध्ये काँक्रीट थांबवणे आणि ते पुन्हा सुरू करणे, ज्यामुळे पाइलमध्ये लॅटन्स अडकू शकतो.
- लोड चाचणीचे निकाल येण्यापूर्वी पाइल कॅप ओतणे.
- शेजाऱ्याची पाइल रचना तुमच्या साइटसाठी घेणे, मातीत फरक असताना.
- दैनंदिन नोंद वगळणे, सदोष पाइल सापडू नये म्हणून.
वारंवार विचारले जाणारे प्रश्न
प्रत्येक घराला पाइल लागतात का?
नाही. संहिता निवड साइटवरील खालची माती (subsoil) यावर आणि इंजिनिअरच्या डिझाइनवर सोडते. अनेक घरे उथळ पायावर बांधली जातात.
पाइलची रचना कोण करतो?
संहिता म्हणते की पाइल पाया अशा प्रकारे डिझाइन केला जातो की भार उप-पृष्ठभागाकडे पोहोचवता येईल, उप-पृष्ठभागाच्या शिअर फेल्युअरविरुद्ध पुरेसा सुरक्षा घटक (factor of safety) राखून, आणि संरचनेला हानी पोहोचवेल इतके सेटलमेंट न होता (clause 6.1). इंजिनिअर तुमच्या घरासाठी ते डिझाइन करतो आणि मंजूर करतो.
पाइल चाचणी लागते का?
संहिता म्हणते की क्षमता शक्यतो सुरुवातीच्या लोड चाचण्यांनी पुष्टी केली जावी (clause 6.3.1). तुमच्या साइटसाठी चाचण्यांचे नियोजन करण्यास इंजिनिअरला सांगा.
संबंधित मार्गदर्शन
हे मार्गदर्शन सामान्य माहितीसाठी आहे. अस्वीकरण (इंग्रजी) वाचा. तुमच्या घराला पाइल लागतात का, हे तुमचा इंजिनिअर ठरवतो.
स्रोत
ही फक्त सर्वसाधारण माहिती आहे. हे स्ट्रक्चरल डिझाइन किंवा व्यावसायिक सल्ला नाही. तुमचे नकाशे आणि साइट परवानाधारक स्ट्रक्चरल इंजिनिअर किंवा आर्किटेक्टकडून तपासून घ्या.