थोडक्यात उत्तर
नवीन विटांची भिंत किती दिवस ओली ठेवावी? भारतीय वीटकाम संहिता सांगते की उष्ण आणि कोरड्या हवामानात वीटकाम किमान सात दिवस सतत ओले ठेवावे (क्लॉज 11.10), आणि प्रत्येक थर रचल्यानंतर 24 तासांनी सुरू होऊन सात दिवस ओले ठेवावे (क्लॉज 12.3(m)). CBRI मार्गदर्शन सांगते की चिनाईच्या भिंती सात दिवस क्युरिंग कराव्यात. पावसात नवीन काम झाकावे. गवंडी भिंत ओलसर आणि संरक्षित ठेवतो आणि दररोजच्या कामाची तारीख नोंदवतो.
या पानावर (9)
नवीन विटांच्या भिंतीला ताकद मिळवण्यासाठी वेळ आणि पाणी लागते. उन्हात खूप लवकर सुकणारा मसाला नीट सेट होत नाही, आणि तो भुसभुशीत होऊ शकतो. क्युरिंग (curing) म्हणजे बांधल्यानंतरचे पहिले दिवस भिंत ओलसर ठेवण्याचे आणि तिचे संरक्षण करण्याचे काम. हे पान भारतीय वीटकाम संहिता आणि CBRI मार्गदर्शन काय सांगते, गवंड्याला काय विचारायचे आणि काय तपासायचे, हे मांडते. यात पाण्याचे प्रमाण दिलेले नाही. साइटसाठी पद्धत गवंडी आणि इंजिनिअर ठरवतात.
वीटकाम संहिता काय सांगते?
IS 2212 ही वीटकामासाठीची भारतीय संहिता आहे. तिचा क्युरिंगचा नियम क्लॉज 11.10 मध्ये आहे. संहिता म्हणते की उष्ण आणि कोरड्या हवामानात मसाला पूर्ण सेट होण्यापूर्वी सुकून भुसभुशीत होऊ शकतो, म्हणून वीटकाम किमान सात दिवस सतत ओले ठेवणे आवश्यक आहे. मातीच्या मसाल्याच्या वीटकामाला असे क्युरिंग आवश्यक नाही. संहितेतील मूळ शब्द: “In hot and dry weather, the mortar is likely to dry up before it has attained its final set and may crumble. This shall be prevented by keeping the brickwork constantly wet for at least seven days, except in the case of brickwork with mud mortar for which no such curing is required.”
म्हणजे सात दिवसांचा नियम उष्ण आणि कोरड्या हवामानात लागू होतो. मातीच्या मसाल्याने रचलेल्या वीटकामाला या क्लॉजनुसार क्युरिंगची गरज नसते.
दुसरा क्लॉज वेगळा सुरुवातीचा बिंदू ठरवतो. क्लॉज 12.3 मधील तपासणी यादीचा आयटम (m) म्हणतो की वीटकाम ओले ठेवले जाण्याची खात्री करण्यासाठी काळजी घेणे आवश्यक आहे. मूळ शब्द: “Care shall be taken to ensure that the brickwork is kept wet for seven days commencing from 24 hours after the course is laid.” हा नियम उष्ण हवामानापुरता मर्यादित नाही, आणि तो प्रत्येक थर रचल्यानंतर 24 तासांनी सुरू होणारे सात दिवस मोजतो. हे दोन क्लॉज वेगळे आहेत. कोणता नियम आराखडे आणि करारात वापरला आहे ते तुमच्या इंजिनिअरला विचारा, आणि दोन्ही मिसळू नका.
पावसाच्या वेळी काय?
पावसात संहिता ओले करण्याऐवजी संरक्षण मागते. ताजे बांधलेले काम गोणपाट किंवा ताडपत्रीने झाकणे आवश्यक आहे, जेणेकरून मसाला वाहून जाणार नाही. क्लॉज 11.9.2 मधील मूळ शब्द: “In inclement weather, newly built work shall be covered with gunny bags or tarpaulin so as to prevent the mortar from being washed away.” प्रत्येक दिवसाच्या शेवटी भिंतीचा वरचा भाग झाका, आणि पुढील थर रचण्यासाठी काम तयार होईपर्यंत तो झाकलेला ठेवा.
CBRI मार्गदर्शन काय सांगते?
CSIR Central Building Research Institute ही संस्था Good Construction Practices (2017) नावाची पुस्तिका प्रकाशित करते. ती मार्गदर्शन आहे, संहिता नाही. पुस्तिका सांगते की चिनाईच्या भिंती (masonry walls) सात दिवस क्युरिंग कराव्यात, आणि गवंड्याने दररोजच्या कामाच्या शेवटी तारीख नोंदवावी, जेणेकरून क्युरिंग तपासता यावे. मूळ शब्द: “Masonry walls should be cured for 7 days.”
त्याच पुस्तिकेत सांगितले आहे की चिनाईचे घटक (masonry units) रचण्यापूर्वी ठराविक काळ पाण्यात भिजवावेत. मूळ शब्द: “Masonry units should be watered for about 4 hours before laying.” म्हणजे विटा स्वतः रचण्यापूर्वी ओलसर केल्या जातात, आणि भिंत रचल्यानंतर ती ओलसर ठेवली जाते.
प्लास्टर आणि पॉइंटिंगचे काय?
प्लास्टर आणि पॉइंटिंगसाठीच्या CPWD स्पेसिफिकेशनमध्येही त्याच सात-दिवसांच्या नियमाचा वापर केला आहे. पॉइंटिंगसाठी CPWD म्हणते की पॉइंटिंग सात दिवस ओले ठेवणे आवश्यक आहे, आणि या काळात त्याचे सर्व प्रकारच्या नुकसानीपासून योग्य संरक्षण करणे आवश्यक आहे. मूळ शब्द: “The pointing shall be kept wet for seven days. During this period it shall be suitably protected from all damages.” (क्लॉज 13.13.5). प्लास्टरसाठी, प्लास्टर किमान सात दिवस ओला ठेवणे आवश्यक आहे, आणि ते केलेल्या तारखा नोंदवणे आवश्यक आहे, जेणेकरून क्युरिंग तपासता यावे (क्लॉज 13.1.6). प्लास्टरचे क्युरिंग या विषयावरील आमचे मार्गदर्शन प्लास्टरबाबत अधिक तपशील देते.
तुम्ही भिंत ओलसर कशी ठेवाल?
हा विभाग व्यवहारातील मुद्दे आहे. वाचलेले स्रोत वीट चिनाईसाठी भिंत सतत ओली आणि संरक्षित ठेवण्यापलीकडे कोणतीही पद्धत देत नाहीत.
- बारीक फवाऱ्याने किंवा वरून ठेवलेल्या ओल्या कापडाने भिंत ओलसर ठेवा, पाणी साचेल इतकी नाही, आणि दिवसातील सर्वात उष्ण वेळेतही ती ओलसर ठेवा.
- क्युरिंग सुरू असताना झाकण किंवा ओल्या गोणपाटाने भिंतीचे उन्हापासून आणि सुकवणाऱ्या वाऱ्यापासून संरक्षण करा.
- संहिता मागते त्याप्रमाणे पावसात भिंतीचा वरचा भाग झाका.
- भिंतीवर प्रत्येक दिवसाच्या कामाची तारीख नोंदवा, जेणेकरून सात दिवस मोजता येतील.
- अजून कोरडी आणि धुळकट असलेल्या भिंतीवर पुढचा थर रचू नका. गवंडी विटांबाबत करतो तसे आधी पृष्ठभाग ओला करा.
तुम्ही कोणत्या चुका टाळायला हव्यात?
हा विभाग व्यवहारातील मुद्दे आहे.
- पहिले दिवस नवीन भिंत उन्हात सुकू देणे.
- फक्त वरचा भाग ओला करणे, तर खालचे थर सुकत राहतात.
- पावसात भिंत झाकलेली न ठेवणे, ज्यामुळे ताजा मसाला सांध्यांमधून वाहून जातो.
- प्रत्येक दिवसाच्या कामाची तारीख नोंदवायची नाही, ज्यामुळे सात दिवस कधी संपतात हे कोणालाच सांगता येत नाही.
- जास्त काळ नेहमी चांगला असतो असे गृहीत धरणे. आराखडे आणि करार काय मागतात, ते इंजिनिअरला विचारा.
वारंवार विचारले जाणारे प्रश्न
चुन्याच्या मसाल्याला वेगळा क्युरिंग कालावधी लागतो का?
या मार्गदर्शनासाठी वाचलेल्या CPWD Volume 2 च्या मजकुरात चुन्याच्या मसाल्याच्या चिनाईसाठी क्युरिंगचा कोणताही क्लॉज नाही. त्याच्या 2009 च्या प्रस्तावनेत (आयटम 8.3) म्हटले आहे: “Specifications of lime mortar which is not in use now a days have been deleted.” तुमच्या भिंतीच्या मसाल्याला काय लागते, ते तुमच्या इंजिनिअरला विचारा.
काही करारांत दहा दिवस सांगितले जातात. ते बरोबर आहे का?
दहा-दिवसांचा आकडा आम्ही कोणत्याही मानकावरून पडताळलेला नाही. वीटकाम संहिता सात दिवस सांगते, आणि CBRI पुस्तिकाही सात दिवस सांगते. करारात जास्त कालावधी मागितला आहे का, ते तुमच्या इंजिनिअरला विचारा.
विटा रचण्यापूर्वी त्या भिजवण्याची गरज असते का?
CBRI पुस्तिका सांगते की चिनाईचे घटक रचण्यापूर्वी सुमारे चार तास पाणी द्यावे. तुमच्या साइटवर विटा कशा ओल्या केल्या जातील, ते गवंड्याला विचारा.
संबंधित मार्गदर्शन
- प्लास्टरचे क्युरिंग: किती दिवस आणि ते कसे करावे
- काँक्रीट स्लॅबला किती दिवस क्युरिंग करावे?
- विटांच्या भिंतीसाठी मसाल्याचे प्रमाण
हे मार्गदर्शन सामान्य माहितीसाठी आहे. डिस्क्लेमर (इंग्रजी) वाचा. तुमच्या घरासाठी क्युरिंग तुमचा इंजिनिअर आणि गवंडी ठरवतात.
स्रोत
- IS 2212:1991, Brick works: code of practice (first revision). Clauses 11.9.2 and 11.10, and item (m) of clause 12.3, read from the page images of a scanned copy. Current per the BIS record (valid to 2029-09-30).
- CSIR-CBRI, Good Construction Practices (2017), government institute booklet: masonry curing, the watering of masonry units, and the checklist. Guidance, not the code.
- CPWD Specifications 2009, Volume 2, clauses 13.1.6 (plaster curing) and 13.13.5 (pointing curing), read from the text layer. Volume 1, which holds the brickwork chapter, was not readable.
ही फक्त सर्वसाधारण माहिती आहे. हे स्ट्रक्चरल डिझाइन किंवा व्यावसायिक सल्ला नाही. तुमचे नकाशे आणि साइट परवानाधारक स्ट्रक्चरल इंजिनिअर किंवा आर्किटेक्टकडून तपासून घ्या.