थोडक्यात उत्तर
तुमच्या बाहेरील भिंतीवरील टाइल का सुटतात, आणि त्या कशा बसवाव्यात? टाइल सहसा यामुळे सुटतात: आधार धुळीचा किंवा गुळगुळीत असतो, टाइलच्या मागे पाणी जाते, मूव्हमेंट जॉइंटशिवाय भिंत हलते, किंवा बेड नीट टाकलेला नसतो. IS 4101 (Part 3) स्वच्छ आधार, टाइल लावण्यापूर्वी बाँडची तपासणी, पातळ आणि समान बेड आणि मूव्हमेंट जॉइंट मागते. संहिता सिमेंट-वाळूच्या बेडसाठी लिहिलेली आहे. भिंत बंद करण्यापूर्वी प्रत्येक पायरी दाखवायला तुमच्या इंजिनिअरला किंवा गवंड्याला सांगा.
या पानावर (8)
बाहेरील भिंतीच्या टाइल भिंतीइतक्याच काळ टिकाव्यात अशा अपेक्षेने लावल्या जातात. त्या सुटल्या तर नुकसान महाग पडते आणि खाली असलेल्या व्यक्तीला इजा होऊ शकते. बहुतेक बिघाड काही ठरलेल्या कारणांमुळे होतात, ज्यांची माहिती आहे आणि ज्यांचा भारतीय मार्गदर्शनात समावेश आहे. हे पान ती कारणे, बाहेरील भिंतीवर टाइल बसवण्यासाठी IS 4101 (Part 3) देत असलेल्या पायऱ्या, आणि मालक काय तपासू शकतो ते समजावते. यात ॲडेसिव्हचे ब्रँड, बाँड किंवा पुल-आउट मूल्ये आणि दर दिलेले नाहीत.
संहिता कशाचा समावेश करते?
IS 4101 (Part 3) भिंतीच्या बाहेरील भागावर भिंतीच्या टाइल आणि मोझॅक बसवण्याचा समावेश करते (कलम 1.1). ते सर्वसाधारण परिस्थितीसाठी लिहिलेले आहे, म्हणजे सरासरी हवामानाचे तापमान आणि आर्द्रता (कलम 0.3). संहितेची पद्धत मसाल्याच्या बेडमध्ये बसवलेल्या टाइलसाठी आहे. परदेशात साधारणपणे अवलंबली जाणारी ॲडेसिव्ह बेडिंग पद्धत संहितेत समाविष्ट केली आहे, कारण हे की असे चिकटवणारे पदार्थ ‘are not generally used in this country’ (कलम 0.3). हे पान संहितेचे पालन करते.
बाहेरील टाइल कशामुळे सुटतात?
संहिता अनेक कारणे नमूद करते. सहसा एकापेक्षा जास्त कारणे एकाच वेळी असतात.
| कारण | संहिता काय म्हणते | व्यवहारातील तपासणी (संहितेचा नियम नाही) | कलम |
|---|---|---|---|
| टाइलच्या मागे पाणी जाते | एकदा पाणी आत गेले, तर ते टाइल बसवण्यावर परिणाम करू शकते आणि चिकटपणा सुटणे कारणीभूत ठरू शकते. दंव-क्रिया (frost action) देखील होऊ शकते. | सांधे भरलेले आणि तडेविरहित असतात. टाइल लावण्यापूर्वी भिंत कोरडी असते. | 5.2.3 |
| हालचालीसाठी जागा नसणे | आधाराची ताकद वेगळी असणे, त्याचे सुकताना आकुंचन (drying shrinkage) आणि सेटलमेंट यांमुळे होणारी हालचाल ताण निर्माण करते, ज्यामुळे चिकटपणा सुटतो आणि फुगवटा येतो. मूव्हमेंट जॉइंटमुळे हा ताण कमी होऊ शकतो. | मूव्हमेंट जॉइंट टाइलिंगच्या आराखड्यातच ठरवलेले असतात, नंतर जोडलेले नसतात. | 5.4 |
| उष्णता | खूप जास्त तापमान-बदलांमुळे भेगा आणि फुगवटा येऊ शकतात. गडद टाइल अधिक सहजपणे उष्णता शोषून घेतात. | जिथे उष्णता अपेक्षित आहे, तिथे प्रत्येक टाइलभोवती सांधे पुरेसे रुंद असतात. | 5.2.2 |
| धूळयुक्त किंवा सैल आधार | पृष्ठभागावरील धूळ आणि सैल कण स्वच्छ करणे आवश्यक आहे. पांढरे क्षार (efflorescence) आणि लेटन्स (laitance) काढले जातात, शक्यतो कोरड्या ब्रशने. | बेड टाकण्यापूर्वी आधार ब्रशने साफ केलेला आणि स्वच्छ असतो. | 6.1, 6.2 |
| आधारावर तेल किंवा ग्रीस | तेल, ग्रीस किंवा पाणी-प्रतिरोधक पदार्थ असलेले पृष्ठभाग, जे पकड नष्ट करतात, त्यांच्यावर विशेष प्रक्रिया करणे आवश्यक आहे. | आधार तेल आणि ग्रीसमुक्त असतो. | 6.3 |
| घट्ट आणि गुळगुळीत आधार | घट्ट आणि गुळगुळीत पृष्ठभागांना कमी पकड मिळते, त्यामुळे बाँड कमकुवत असतो. | संहिता मागते तिथे आधार खरखरीत किंवा पकड देणारा केलेला असतो. | 5.5.1 |
| कमकुवत आधारासाठी खूप मजबूत थर | हलके काँक्रीट, एरेटेड काँक्रीट किंवा कमी ताकदीची वीट यांसारख्या मध्यम कमकुवत आधारांसाठी, फ्लोटिंग थर (floating coat) आधारापेक्षा जास्त मजबूत नसावा, कारण असमान आकुंचनामुळे आधारचा पृष्ठभाग तुटू शकतो. | थर आधाराला सुसंगत असतो. | 5.5.3 |
| पोकळ थर | पोकळ आवाज दाखवतो की थर भिंतीला बाँड झालेला नाही. | टाइल लावण्यापूर्वी भिंत ठोकून तपासली जाते, आणि कोणताही पोकळ भाग आधी दुरुस्त केला जातो. | 8.2 |
टाइल कशा बसवायच्या?
या पायऱ्या IS 4101 (Part 3) नुसार आहेत:
- आधार आधी तपासा. टाइल लावणे सुरू होण्यापूर्वी, फ्लोटिंग थरात पोकळ आवाज नाही हे तपासा. पोकळ आवाज म्हणजे तो मागच्या भिंतीला बाँड झालेला नाही. टाइल बसवणे सुरू होण्यापूर्वी किमान एक आठवडा आधी थर पूर्ण झालेला असावा, आणि त्यावर दिसणारा ओलावा नसावा (कलम 8.2).
- आधार स्वच्छ करा. धूळ आणि सैल कण काढा. पांढरे क्षार (efflorescence) आणि लेटन्स (laitance) शक्यतो कोरड्या ब्रशने झाडून काढा. तेल किंवा ग्रीस असेल तर त्यावर प्रक्रिया करा (कलम 6.1 ते 6.3).
- सच्छिद्र टाइल भिजवा. सच्छिद्र टाइल वापरण्यापूर्वी किमान अर्धा तास स्वच्छ पाण्यात बुडवून ठेवा (कलम 9.1.1).
- पातळ आणि समान बेड टाका. टाइलच्या मागील बेडची जाडी साधारणपणे 6 mm असावी, आणि 12 mm पेक्षा जास्त नसावी (कलम 9.3).
- सांधे घट्ट पण मोकळे ठेवा. टाइलमधील जागा 2 mm पेक्षा जास्त नसावी (कलम 9.3). मूव्हमेंट जॉइंट किमान 6 mm रुंद असतात आणि ते टाइल व बेडच्या पूर्ण खोलीपर्यंत जातात (कलम 5.4.1).
- ग्राउटिंगपूर्वी थांबा. वेळ मिळाला तर, टाइल बसवल्यानंतरच्या दुसऱ्या दिवसापर्यंत सांधे ग्राउट (grout) करू नका किंवा पॉइंटिंग करू नका (कलम 9.4.1). सांधे पाणी न झिरपणारे आणि भेगाविरहित होतील असे ग्राउट करा (कलम 5.2.3).
- डँप-प्रूफ कोर्स पाळा. जमिनीच्या पातळीवरील डँप-प्रूफ कोर्सच्या उघड्या कडेवरून टाइल मध्ये खंड न ठेवता पुढे नेऊ नका. त्यामुळे ओलावा डँप-प्रूफ कोर्सच्या पलीकडे जाऊ शकतो (कलम 5.3.3).
कलम 6.3.1 सांगते की बाँडिंग एजंट (bonding agent) यांच्या दीर्घकालीन अनुभवाची पुरेशी माहिती अजून उपलब्ध नाही. एखादा वापरला असेल, तर उत्पादकाच्या सूचना पाळल्या जाऊ शकतात. हे पान कोणत्याही ॲडेसिव्हची किंवा ॲडेसिव्हच्या प्रकाराची शिफारस करत नाही.
टाइल लावण्यापूर्वी भिंत तपासा
टाइल त्याखालील प्लास्टरइतक्याच चांगल्या असतात. वरीलपैकी अनेक तपासण्या टाइलबद्दल नव्हे, तर भिंतीबद्दल आहेत:
- ओलसर भिंत टाइल नीट धरणार नाही. आधी पाण्याचा स्रोत शोधा आणि दुरुस्त करा. पहा भिंतीला ओलावा: कारणे आणि काय करावे.
- आधारच्या थरातील भेगा दर्शवतात की हालचाल आहे, जी टाइललाही जाणवेल. पहा प्लास्टरमधील बारीक भेगा: कारणे आणि उपाय.
- आधारचा थर बहुतेक वेळा प्लास्टर असतो, त्यामुळे प्लास्टरच्या पायऱ्याही महत्त्वाच्या आहेत. पहा भिंतीला प्लास्टर कसे करावे: तयारी ते फिनिश.
कोणत्या चुका टाळाव्यात?
हे व्यवहारातील मुद्दे आहेत, संहितेचे नियम नाहीत:
- ओल्या किंवा ओलसर भिंतीवर टाइल लावणे, किंवा थर क्युरिंग (curing) होण्यापूर्वी टाइल लावणे.
- बाहेरील टाइलसाठी आधार म्हणून जिप्सम प्लास्टर किंवा वॉल पुट्टी वापरणे. जिप्सम प्लास्टर आतील भिंतींसाठी असते. पहा जिप्सम प्लास्टर विरुद्ध सिमेंट प्लास्टर: कुठे योग्य.
- त्याच दिवशी ग्राउट करणे, त्यामुळे सांधे नीट सेट होत नाहीत.
- भिंत हलण्यासाठी खूप लहान सांध्याची जागा ठेवणे.
- भिंत लहान दिसते म्हणून मूव्हमेंट जॉइंट न ठेवणे.
- फक्त भिंतीच्या मधल्या भागावर ठोकणे आणि कडा व कोपऱ्यांवरील पोकळ आवाज न तपासणे.
वारंवार विचारले जाणारे प्रश्न
जुन्या रंगवलेल्या बाहेरील भिंतीवर टाइल लावता येतात का?
व्यवहारातील मुद्दे: टाइल भिंतीला बाँड होण्यासाठी आधी रंग आणि कोणतेही सैल साहित्य काढून टाकावे लागते. संहिता मागते की विद्यमान आवरण वीटकाम किंवा काँक्रीटपर्यंत काढले जावे, आणि आधार स्वच्छ असावा (कलम 6.1). भिंत टाइलसाठी योग्य आहे का, ते तुमच्या इंजिनिअरला विचारा.
टाइल पोकळ आहे हे तुम्ही कसे ओळखाल?
टाइल आणि मागची भिंत ठोकून पाहा. पोकळ आवाज म्हणजे बाँड नाही (कलम 8.2 फ्लोटिंग थरावर हीच तपासणी मागते). कोणत्याही पोकळ टाइलला खूण करा आणि गवंड्याला त्या काढून पुन्हा बसवायला सांगा.
संहिता कोणता ॲडेसिव्ह वापरायचा हे सांगते का?
नाही. IS 4101 (Part 3) सिमेंट-वाळूच्या बेडचे वर्णन करते आणि सांगते की ॲडेसिव्ह या देशात साधारणपणे वापरले जात नाहीत. जिथे बाँडिंग एजंट वापरला जातो, तिथे कलम 6.3.1 उत्पादकाच्या सूचनांचे पालन करायला सांगते. हे पान ॲडेसिव्हची शिफारस करत नाही.
कामाची तपासणी कोणी करावी?
भिंत बंद करण्यापूर्वी तुमच्या इंजिनिअरने किंवा अनुभवी गवंड्याने आधार, बेड आणि सांधे तपासावेत. पोकळ थराची तपासणी (कलम 8.2) ही पहिली चाचणी आहे, जी मागावी.
संबंधित मार्गदर्शक
- भिंतीला ओलावा: कारणे आणि काय करावे
- प्लास्टरमधील बारीक भेगा: कारणे आणि उपाय
- भिंतीला प्लास्टर कसे करावे: तयारी ते फिनिश
हे मार्गदर्शन सर्वसाधारण माहितीसाठी आहे. अस्वीकरण (इंग्रजी) वाचा. तुमच्या भिंतीसाठी आणि तुमच्या साइटसाठी काय योग्य आहे, ते तुमचा इंजिनिअर ठरवतो.
स्रोत
ही फक्त सर्वसाधारण माहिती आहे. हे स्ट्रक्चरल डिझाइन किंवा व्यावसायिक सल्ला नाही. तुमचे नकाशे आणि साइट परवानाधारक स्ट्रक्चरल इंजिनिअर किंवा आर्किटेक्टकडून तपासून घ्या.