थोडक्यात उत्तर
तुमच्या छतासाठी पावसाच्या पाण्याची टाकी किती मोठी लागते? छतावरील पावसाच्या पाण्याच्या संकलनासाठीची भारतीय मार्गदर्शक सूचना, IS 15797, छताचे कॅचमेंट क्षेत्र आणि स्थानिक पर्जन्यमान यावर आधारित आहे. छत पावसाचा फक्त एक भाग गोळा करते, कारण त्यातील काही पाणी वाया जाते. टाकीचे घनफळ कोरडा हंगाम किती काळ टिकतो आणि घराला किती पाण्याची गरज असते यावर अवलंबून असते. स्थानिक पर्जन्यमानाच्या आकडेवारीवरून आकडे काढून घेण्यासाठी तुमच्या इंजिनिअर किंवा प्लंबरला सांगा.
या पानावर (7)
छतावर पडणारा पाऊस टाकीत नेऊन वापरासाठी राखून ठेवता येतो. टाकी किती मोठी असावी हे छत आणि पावसावर अवलंबून असते, केवळ कुटुंबावर नाही. हे मार्गदर्शन छतावरील पावसाच्या पाण्याच्या संकलनासाठीची भारतीय मार्गदर्शक सूचना, IS 15797, छत किती पाणी गोळा करू शकते हे कसे काढते ते समजावते. यात निश्चित टाकीचा आकार, किंमत किंवा पर्जन्यमानाचा आकडा दिलेला नाही. हे ठिकाण, छत आणि घर यावर अवलंबून असतात, आणि ते तुमचा इंजिनिअर किंवा प्लंबर काढतात.
छत किती पाणी गोळा करते हे कशावर ठरते?
IS 15797 म्हणते की छतावरील कोणत्याही पृष्ठभागावरून मिळणाऱ्या पावसाच्या पाण्याचे एकूण घनफळ हे एकूण पर्जन्यमान आणि संकलन क्षेत्राच्या गुणाकाराइतके असते: “The total volume of rainwater available from any roof top surface is a product of total rainfall and the surface area of collection” (clause 5.1). पाण्याची रक्कम ठरवणाऱ्या दोन गोष्टी आहेत: किती पाऊस पडतो आणि छत किती मोठे आहे.
मानक यात एक नुकसान विचारात घेते. झिरपणे, बाष्पीभवन आणि इतर नुकसान लक्षात घेण्यासाठी सामान्यतः रनऑफ गुणांक लावला जातो, आणि तो बदलतो असे मानक म्हणते: “A runoff coefficient is usually applied to account for infiltration, evaporation and other losses and it varies from 0.8 to 0.95” (clause 5.1). म्हणून छत सर्व पाऊस गोळा करत नाही. हा गुणांक छताच्या प्रकारावर अवलंबून असतो (clause 6.3).
एखाद्या ठिकाणी उपलब्ध पाण्याचा अंदाज घेण्यासाठी मानक म्हणते की त्या ठिकाणची सरासरी वार्षिक किंवा पावसाळी पर्जन्यमान आकडेवारी वापरली जाते. पर्जन्यमानाचे आकडे स्थानिक हवामान नोंदीतून येतात, आणि मानकातील तक्ते नंतर सपाट किंवा उतार असलेल्या छतावर उपलब्ध पाणी देतात (clause 5.1). स्थानिक पर्जन्यमानाचे आकडे प्लंबर किंवा इंजिनिअरकडून मागा, आणि त्यांनी कोणता स्रोत वापरला ते सांगा.
टाकीचे घनफळ कसे काढले जाते?
मानक उलट दिशेनेही काम करते. आवश्यक कॅचमेंट क्षेत्र हे टाकीचे घनफळ, मागील ओल्या महिन्यांवरील प्रति चौरस मीटर सरासरी संचित पावसाच्या घनफळाने (लिटरमध्ये) भागून आणि त्याला रनऑफ गुणांकाने गुणून काढता येते, असे ते म्हणते: “can be determined by dividing the volume of the tank by the accumulated average rainfall volume (in litres) per unit area (in m2) over the preceding wet months and multiplying this with the runoff coefficient” (clause 6.3). सोप्या शब्दांत: नुकसान लक्षात घेतल्यानंतर ओल्या महिन्यांत टाकी भरेल इतके छत मोठे असणे आवश्यक आहे.
टाकीचे घनफळ ज्या कोरड्या हंगामाला पाणी पुरवणे आवश्यक आहे त्यावर, पाणी वापरणाऱ्या लोकांच्या संख्येवर आणि प्रत्येकाच्या वापरावर अवलंबून असते. मानक या तीन घटकांसह एक सूत्र देते (clause 6.3). त्यातील आकडे मानकाचेच स्वतःचे उदाहरण आहेत, आणि ते तुमच्या घरासाठी शिफारस केलेला आकार नाहीत.
तुम्ही काय मागावे?
हा विभाग व्यवहारातील मुद्दे आहे, संहितेतील नियम नाही.
- गणनेसाठी वापरलेले स्थानिक पर्जन्यमानाचे आकडे आणि त्यांचा स्रोत.
- वापरलेले छताचे क्षेत्र आणि छताचा प्रकार, कारण नुकसान छतावर अवलंबून असते.
- कोरड्या हंगामाची लांबी, आणि घराची पाण्याची गरज ज्यासाठी टाकीने पाणी पुरवणे आवश्यक आहे.
- गणनेतून येणारे टाकीचे घनफळ, आणि टाकी छत व डाउनपाइपच्या सापेक्ष कुठे बसते.
- फर्स्ट-फ्लश (first-flush) किंवा जाळीची व्यवस्था, जेणेकरून पाने आणि घाण टाकीत जाऊ नयेत. कोणती बसवली आहे ते प्लंबरला विचारा.
तुम्ही कोणत्या चुका टाळाव्यात?
हा विभाग व्यवहारातील मुद्दे आहे.
- केवळ माणसांच्या संख्येवरून टाकीचा आकार ठरवणे, छताचे क्षेत्र आणि पाऊस विचारात न घेता.
- स्थानिक नोंदीऐवजी वेब पेजवरून घेतलेला पर्जन्यमानाचा आकडा वापरणे.
- रनऑफ गुणांकातील नुकसान विसरणे, ज्यामुळे छत आपल्याला शक्य आहे त्यापेक्षा जास्त पाणी देईल अशी अपेक्षा केली जाते.
- जाळी किंवा फर्स्ट-फ्लश व्यवस्था नसलेली टाकी ठेवणे, ज्यामुळे घाण थेट आत जाते.
- डाउनपाइप पोहोचू शकणार नाहीत अशा जागी टाकी ठेवणे, पंप किंवा लांब पाइपशिवाय.
वारंवार विचारले जाणारे प्रश्न
पावसाच्या पाण्याचे संकलन बंधनकारक आहे का?
हे मार्गदर्शन त्याचा समावेश करत नाही. काही शहरे आणि नगरे त्यांच्या स्वतःच्या स्थानिक बांधकाम नियम (बायलॉज) मार्फत ते बंधनकारक करतात. IS 15797 स्वतः असे करत नाही. तुमच्या स्थानिक प्राधिकरणाकडे तपासा, आणि घरासाठी पावसाच्या पाण्याचे संकलन पाहा.
टाकीचा आकार घराच्या पाण्याच्या गरजेशी कसा संबंधित असतो?
टाकीत कोरड्या हंगामासाठी पुरेसे पाणी असणे आवश्यक आहे, म्हणून घराच्या पाण्याची गरज महत्त्वाची ठरते. घरगुती गरज कशी काढली जाते ते पाहण्यासाठी घरासाठी पाण्याच्या टाकीचा आकार पाहा.
संबंधित मार्गदर्शक
- घरासाठी पावसाच्या पाण्याचे संकलन: पद्धती आणि ते कधी बंधनकारक असते
- घरासाठी पाण्याच्या टाकीचा आकार: प्रति व्यक्ती लिटर आणि टाकीची क्षमता
- घर आणि बांधकाम साइटसाठी पावसाळ्यापूर्वीची चेकलिस्ट
हे मार्गदर्शन सर्वसाधारण माहिती आहे. अस्वीकरण (इंग्रजी) वाचा. तुमच्या घरासाठी टाकीची गणना तुमचा इंजिनिअर किंवा प्लंबर करतात.
स्रोत
ही फक्त सर्वसाधारण माहिती आहे. हे स्ट्रक्चरल डिझाइन किंवा व्यावसायिक सल्ला नाही. तुमचे नकाशे आणि साइट परवानाधारक स्ट्रक्चरल इंजिनिअर किंवा आर्किटेक्टकडून तपासून घ्या.